Op zoek naar het oudste champagnehuis
Als je zoekt naar het oudste champagnehuis, kom je al snel in de war. Ruinart zegt dat het het eerste champagnehuis is. Gosset noemt zich het oudste wijnhuis in de Champagne. Cattier en Henri Giraud vieren 400 jaar familiegeschiedenis. Philipponnat gaat zelfs terug tot 1522.
Dus wie heeft er gelijk? En belangrijker nog: liegt er iemand?
Nee. Maar ze gebruiken niet allemaal dezelfde meetlat.
Eerst even dit: wat wordt bedoeld met “oudste”?
Het woord “oudste” klinkt simpel. Maar in Champagne kan het minstens vier dingen betekenen.
Je kunt bedoelen: het oudste champagnehuis dat speciaal werd opgericht om champagne te maken en te verkopen. Dan kom je uit bij Ruinart.
Je kunt ook bedoelen: het oudste wijnhuis in de Champagne-streek. Dan wordt Gosset vaak genoemd.
Of je bedoelt: de oudste familie die al eeuwen druiven teelt in Champagne. Dan komen namen als Cattier, Henri Giraud en Philipponnat in beeld.
En dan is er nog een vierde laag: oude merken, oude wijngaarden, oude documenten en oude familieverhalen. Die zijn vaak prachtig. Maar ze betekenen niet automatisch dat een huis al 400 of 500 jaar champagne maakte zoals wij die nu kennen.
Daar begint de verwarring.
Ruinart: de sterkste claim als eerste champagnehuis
Ruinart heeft de duidelijkste claim als je vraagt naar het eerste echte champagnehuis. Maison Ruinart werd opgericht op 1 september 1729 in Reims. Het huis noemt zichzelf “the first Champagne House” en zegt dat Nicolas Ruinart toen de eerste champagne producerende onderneming ter wereld oprichtte.
Dat jaartal is niet toevallig. In 1728 werd het mogelijk om wijn uit Champagne in flessen te vervoeren. Dat was belangrijk, want mousserende champagne kun je niet goed als bruisende wijn in een vat verkopen. De fles was nodig voor de stijl die wij nu kennen: wijn met spanning, druk, mousse en feest in het glas.Volgens Maisons de Champagne kwam er op 25 mei 1728 een belangrijke nieuwe regel. Vanaf dat moment mochten wijnen uit Champagne ook in flessen worden vervoerd. Dat lijkt een klein detail, maar het veranderde veel. Voor champagne was de fles namelijk essentieel. Zonder stevige fles geen tweede gisting, geen druk en geen fijne mousse zoals we die nu kennen.
Daarom is de claim van Ruinart sterk. Niet omdat er vóór 1729 geen wijn werd gemaakt in de streek. Dat gebeurde natuurlijk al veel langer. Maar Ruinart was het eerste huis dat als champagne producerende maison werd opgericht.
Dus: als je “oudste champagnehuis” bedoelt als oudste maison voor champagne, dan is Ruinart de naam die je zoekt.
Gosset: ouder dan Ruinart, maar als wijnhuis
Gosset noemt zichzelf “the oldest Wine House in Champagne: Aÿ 1584”. Volgens het huis gaat de oorsprong van Maison Gosset terug tot 1584, toen Pierre Gosset in Aÿ een négociant-activiteit begon.
Dat is dus veel ouder dan Ruinart. Maar let op het woord: wine house. Wijnhuis. Niet per se champagnehuis in de moderne betekenis.
In die tijd stond Aÿ bekend om stille wijnen. Vooral rode wijnen hadden aanzien. De champagne zoals wij die nu kennen, met tweede gisting op fles en fijne mousse, was toen nog niet het commerciële product dat later de wereld veroverde.
Gosset liegt dus niet. Het huis gebruikt een andere definitie. Het zegt eigenlijk: wij zijn het oudste wijnhuis van de Champagne. Niet: wij waren de eerste maison die champagne maakte en verkocht zoals Ruinart dat vanaf 1729 deed.
Dat verschil is klein in taal, maar groot in betekenis.
Cattier: 400 jaar familie in de wijngaard
Cattier maakt het verhaal nog interessanter. In 2025 vierde de familie Cattier 400 jaar geschiedenis. De familie verwijst naar 1625, toen Jean Perrin, een voorouder, percelen cultiveerde op de hellingen van Chigny-les-Roses. Cattier noemt dit zelf “400 years of family winemaking tradition”.
Dat is een prachtig verhaal. Het zegt iets over diepe wortels in de streek. Over generaties die met druiven, wijngaarden en terroirs werkten.
Maar het is niet hetzelfde als: Cattier is het oudste champagnehuis.
De 400 jaar slaan op familiegeschiedenis en wijnbouw traditie. Niet op 400 jaar champagneproductie onder de naam Cattier als moderne maison.
En dat is precies waarom consumenten in de war raken. Een jubileum van 400 jaar voelt ouder dan Ruinart. Maar de claim gaat over iets anders.
Henri Giraud: ook 1625, maar weer een andere nuance
Henri Giraud heeft een vergelijkbaar verhaal. De familiegeschiedenis gaat terug tot 1625 in Aÿ. Op de jubileumsite rond 400 jaar Giraud-Hémart wordt uitgelegd dat François Hémart in het voorjaar van 1625 in de parochieregisters werd opgenomen, in een tijd waarin de familie verbonden raakte met grond, wijnbouw en het dorp Aÿ.
Ook hier gaat het dus om oude familiewortels. Niet om een champagnehuis dat sinds 1625 onder de naam Henri Giraud champagne verkocht.
Sterker nog: volgens een achtergrondartikel over vier eeuwen Henri Giraud begon de familie pas in de jaren 1950 wijn onder eigen naam te maken.
Dat maakt Henri Giraud niet minder interessant. Integendeel. Het huis heeft juist een sterk verhaal: oude wortels in Aÿ, veel aandacht voor pinot noir, hout uit de Argonne en een uitgesproken stijl. Maar de claim “400 jaar” gaat vooral over familie, land en wijnbouw. Niet over 400 jaar als champagnemerk.
Philipponnat: 1522 klinkt nog ouder
En dan Philipponnat. Deze naam maakt de puzzel compleet.
Philipponnat verwijst naar 1522. Volgens het huis werd Apvril Philipponnat in dat jaar al genoemd als eigenaar van wijngaarden bij Le Léon, tussen Aÿ en Dizy. Het huis zegt ook dat de familie zich daarna ontwikkelde als wijnbouwers en wijnmakers tussen Aÿ en Mareuil-sur-Aÿ. De moderne maison werd gevestigd in 1910.
Dat is dus nóg ouder dan Gosset, Cattier en Henri Giraud. Maar opnieuw: het gaat om bezit van wijngaarden en familiewortels. Niet om een champagne producerend huis in 1522.
Philipponnat gebruikt dat jaartal ook slim in zijn cuvée 1522. Dat is geen trucje. Het is een verwijzing naar een echt historisch ankerpunt. Maar het maakt Philipponnat niet automatisch het oudste champagnehuis.
En Chanoine Frères dan?
Om het rijtje compleet te maken: Chanoine Frères verdient ook een plek in dit verhaal. Het huis werd opgericht in 1730 en noemt zichzelf het tweede oudste champagnehuis, vlak na Ruinart. Vandaag zie je de naam Chanoine Frères vaak samen met Tsarine. Dat kan verwarrend zijn, want Tsarine is geen huis uit 1730. Het is een jonger champagnemerk dat in 1996 werd gelanceerd binnen de wereld van Chanoine Frères.
Ook hier zie je dus weer hetzelfde patroon: een oud huis, een jonger merk en een historisch verhaal dat commercieel sterk wordt verteld.
Wat betekent dit voor jou als je champagne koopt?
Laat je niet alleen leiden door het oudste jaartal. Kijk naar het verhaal achter de fles.
Wil je een champagne met klassieke maison-geschiedenis? Dan is Ruinart een logische naam.
Zoek je een huis met diepe wortels in de Champagne-streek? Dan zijn Gosset, Philipponnat, Cattier en Henri Giraud juist interessant.
Wil je een cadeau geven? Dan kan zo’n verhaal het verschil maken. Een fles met geschiedenis voelt persoonlijker. Je geeft niet alleen champagne. Je geeft een stukje Champagne.
En dat is misschien wel het mooiste aan deze hele discussie. Het draait niet om wie het hardst “de oudste” roept. Het draait om wat jij wilt proeven: een grote maison, een oude familie, een bijzonder terroir of een fles met een verhaal dat aan tafel vanzelf verder gaat.
Mijn conclusie
Als iemand vraagt: “wat is het oudste champagnehuis?”, dan is het korte antwoord: Ruinart, opgericht in 1729.
Maar het betere antwoord is: dat hangt af van wat je bedoelt.
Ruinart is het oudste champagnehuis. Gosset is het oudste wijnhuis in Champagne. Philipponnat heeft familiewortels vanaf 1522. Cattier en Henri Giraud vieren 400 jaar familiegeschiedenis vanaf 1625.
En juist die nuance maakt champagne zo leuk. Achter elke fles zit een streek, een familie, een stijl en een keuze. Dus kies niet alleen op leeftijd. Kies op verhaal, smaak en moment.
Want de beste champagne is niet altijd de oudste. Het is de fles die klopt bij jouw avond, jouw cadeau of jouw moment.
