De overstap naar roestvrij staal
Champagne wordt vaak geassocieerd met traditie. Oude kelders, eeuwenoude huizen en technieken die van generatie op generatie worden doorgegeven. Toch speelt ook moderne technologie een belangrijke rol in de stijl van veel champagnes die je vandaag drinkt. Eén van de belangrijkste ontwikkelingen in de afgelopen decennia is het gebruik van roestvrijstalen tanks, vaak simpelweg aangeduid als RVS.
Waar hout vroeger de standaard was voor het vergisten van wijn, hebben veel champagnehuizen sinds de jaren zestig de overstap gemaakt naar roestvrij staal. Dat gebeurde niet zonder reden. RVS geeft wijnmakers namelijk veel controle over het vinificatieproces. De tanks zijn volledig luchtdicht en neutraal, waardoor de wijn geen extra aroma’s krijgt van het materiaal waarin hij wordt gemaakt.
Dat heeft een duidelijk effect op de stijl van de champagne. Wijnen die in roestvrij staal worden vergist behouden vaak hun frisse en fruitige karakter. Aroma’s van citrus, groene appel en witte bloemen blijven helder en precies. Voor veel huizen is dat precies wat ze willen bereiken: een champagne die levendig, elegant en toegankelijk is.
Champagnehuizen zoals Champagne Lanson en Champagne Piper-Heidsieck staan bekend om deze frisse en pure stijl. Door voornamelijk met RVS te werken, kunnen zij het karakter van de druiven en de verschillende terroirs van Champagne zo duidelijk mogelijk laten spreken. Dat betekent overigens niet dat RVS “beter” is dan hout. Het zijn simpelweg twee verschillende manieren om champagne te maken, elk met een eigen stijl en filosofie. Waar hout vaak zorgt voor meer structuur en complexiteit, draait vinificatie in roestvrij staal juist om precisie, frisheid en zuiver fruit.
In deze blog kijken we daarom naar de rol van RVS in champagne. Waarom kiezen zoveel producenten voor deze techniek? Wat betekent het voor de smaak van de wijn? En hoe herken je een champagne die volledig in roestvrij staal is gemaakt?
Frisheid en spanning: de stijl van Lanson
Een champagnehuis dat sterk verbonden is met vinificatie in roestvrij staal is Champagne Lanson. Het huis staat bekend om een zeer frisse en energieke stijl, waarbij het pure karakter van de druiven centraal staat. Door voornamelijk met RVS te werken blijft de wijn helder, precies en aromatisch zuiver.
Wat Lanson extra bijzonder maakt, is dat het huis minimaal malolactische fermentatie toepast. Daardoor blijven de natuurlijke zuren van de wijn behouden en krijgt de champagne een levendige, frisse structuur. In combinatie met vinificatie in roestvrij staal zorgt dat voor champagnes die strak, elegant en zeer herkenbaar zijn.
Dat proef je bijvoorbeeld in de bekende Lanson Le Black Creation 258. Deze champagne laat een frisse stijl zien met aroma’s van citrus, groene appel en lichte briochetonen afkomstig van de rijping op de gist. Het resultaat is een champagne die perfect werkt als aperitief en geliefd is bij liefhebbers van een frisse, klassieke stijl.
Precisie en balans bij Piper-Heidsieck
Ook Champagne Piper-Heidsieck maakt veel gebruik van roestvrijstalen tanks tijdens de vinificatie. Voor dit huis draait het gebruik van RVS vooral om controle en precisie. Door elke basiswijn afzonderlijk in staal te vergisten kunnen de wijnmakers heel nauwkeurig werken met de verschillende druivenrassen, percelen en oogstjaren.
Roestvrij staal helpt om de aromatische puurheid van de wijn te bewaren. Daardoor blijven fruitige tonen zoals citrus, peer en witte bloemen helder naar voren komen. Tegelijkertijd zorgt de rijping op de gist voor extra complexiteit en een subtiele romigheid in de uiteindelijke champagne.
Een goed voorbeeld van deze stijl is Piper-Heidsieck Cuvée Brut. Deze champagne combineert frisheid met rijper fruit en een fijne mousse. Het resultaat is een champagne die toegankelijk is, maar tegelijkertijd voldoende diepte heeft om ook bij een diner goed tot zijn recht te komen.
Bij Champagne Piper-Heidsieck speelt technologie een belangrijke rol in de vinificatie. In hun kelder staan twee enorme roestvrijstalen tanks met een capaciteit van ongeveer 100.000 liter per tank. Omdat deze tanks zo groot zijn, konden ze niet via de normale toegangen van de kelder worden geplaatst. Daarom werden ze destijds met een helikopter op hun plek gezet.
Waarom champagnehuizen overstapten naar RVS
Tot ver in de twintigste eeuw werd champagne vrijwel altijd vergist in houten vaten. Dat was simpelweg het materiaal dat beschikbaar was in de kelders van Champagne. Vanaf de jaren zestig begon dat langzaam te veranderen toen roestvrij staal zijn intrede deed in de wijnwereld.
RVS bracht een aantal duidelijke voordelen met zich mee. Het materiaal is volledig neutraal en geeft geen aroma’s af aan de wijn. Daardoor blijft het karakter van de druiven puur en helder. Daarnaast zijn roestvrijstalen tanks hygiënisch, eenvoudig schoon te maken en veel beter te controleren tijdens het vinificatieproces.
Voor champagnehuizen betekende dit dat ze nauwkeuriger konden werken en de stijl van hun wijnen consistenter konden houden. Vooral producenten die een frisse en fruitgedreven stijl nastreven ontdekten al snel dat roestvrij staal een ideaal hulpmiddel was om dat karakter te behouden.
Vandaag de dag is RVS in veel champagnekelders niet meer weg te denken. Het is uitgegroeid tot een essentieel onderdeel van de moderne vinificatie in Champagne.
Vinificatie per perceel: precisie in de
kelder
Champagne wordt vaak gemaakt van druiven uit verschillende dorpen en wijngaarden. Elk perceel heeft zijn eigen karakter, afhankelijk van factoren zoals bodem, ligging en druivenras. Voor wijnmakers is het daarom belangrijk om deze verschillen goed te kunnen volgen tijdens de vinificatie.
Roestvrijstalen tanks maken het mogelijk om kleine hoeveelheden wijn afzonderlijk te vergisten. Daardoor kan elk perceel of elke druivensoort apart worden gevinifieerd. De wijnmaker krijgt zo een palet aan basiswijnen met verschillende aroma’s, structuren en zuren.
Pas later, tijdens de assemblage, worden deze wijnen samengebracht. Dat moment is cruciaal in Champagne. Door verschillende basiswijnen te combineren kan de wijnmaker een cuvée creëren die perfect in balans is.
RVS helpt hierbij omdat het een neutrale omgeving biedt waarin de wijn zich ontwikkelt zonder invloed van het vat. Dat maakt het eenvoudiger om de puurheid van elk perceel te behouden.
RVS versus hout: twee verschillende stijlen champagne
In Champagne bestaan er verschillende manieren om wijn te maken, en de keuze van het materiaal speelt daarin een belangrijke rol. Roestvrij staal en hout zijn daarbij twee totaal verschillende benaderingen.
RVS is volledig neutraal en luchtdicht. Daardoor blijft het fruitige karakter van de wijn heel zuiver. Champagnes die op deze manier worden gemaakt hebben vaak een frisse, levendige stijl met heldere aroma’s van citrus, appel en witte bloemen.
Hout werkt op een andere manier. Door de poriën in het hout kan een kleine hoeveelheid zuurstof bij de wijn komen. Dat zorgt vaak voor een rondere structuur en meer gelaagdheid in de aroma’s.
Beide technieken hebben hun eigen charme. Waar RVS vaak staat voor frisheid en precisie, wordt hout eerder geassocieerd met complexiteit en textuur. Het zijn simpelweg twee verschillende stijlen champagne.
Voor wie is champagne uit RVS interessant?
Champagnes die volledig in roestvrij staal worden gevinifieerd hebben vaak een frisse, levendige stijl. Dat maakt ze bijzonder geschikt als aperitief. De heldere fruittonen en frisse zuren zorgen ervoor dat de wijn verfrissend blijft en makkelijk drinkbaar is.
Deze stijl spreekt vaak ook mensen aan die net beginnen met champagne. De aroma’s zijn herkenbaar en toegankelijk, terwijl de mousse en de frisse structuur voor een elegante drinkervaring zorgen.
Daarnaast passen deze champagnes uitstekend bij lichte gerechten. Denk aan schaal- en schelpdieren, sushi of frisse salades. De zuren in de wijn zorgen ervoor dat het geheel levendig blijft en niet zwaar aanvoelt.
Is RVS de toekomst van champagne?
Roestvrij staal heeft zich in de afgelopen decennia ontwikkeld tot een van de belangrijkste materialen in de Champagne. Veel huizen gebruiken het als basis voor hun vinificatie, vooral omdat het zoveel controle geeft over temperatuur en fermentatie.
Toch betekent dat niet dat andere technieken verdwijnen. Champagne blijft een regio waar traditie en innovatie naast elkaar bestaan. Sommige producenten werken volledig met RVS, terwijl anderen verschillende materialen combineren om een specifieke stijl te creëren.
Juist die diversiteit maakt Champagne zo interessant. De keuze voor RVS, hout of een combinatie van beide is uiteindelijk een beslissing van de wijnmaker. En precies die keuzes bepalen hoe de champagne uiteindelijk in het glas tot uitdrukking komt.
In de volgende blog: beton en cement in champagne
Naast hout en RVS gebruiken sommige champagnehuizen ook terracotta, keramiek, beton en cement tijdens de vinificatie. Deze materialen laten een kleine hoeveelheid zuurstof door, maar geven geen aroma’s af aan de wijn.
Zo werkt Champagne Henri Giraud met cementen vaten en eieren, terwijl in de kelders van Champagne Lanson nog oude betonnen cuves te vinden zijn. Maar ook Ayala zet In onze volgende blog kijken we naar de invloed van deze stoffen op champagne.
